این اشتباه ساده، محصولات دست دوز شما را نابود می کند؛ راهنمای کامل نگهداری و شستشو

آثاری مانند سوزن دوزی، ترمه، پته دوزی و سایر صنایع دستی پارچه ای، ساعت ها و گاهی ماه ها زمان برای تولید نیاز دارند. به همین دلیل، نحوه نگهداری از این آثار اهمیت زیادی دارد و می تواند عمر آنها را تا چندین دهه افزایش دهد.

بسیاری از آسیب هایی که در طول زمان به این محصولات وارد می شود، ناشی از شستشوی نادرست، قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید، رطوبت یا نگهداری در شرایط نامناسب است.

رعایت چند نکته ساده می تواند از تغییر رنگ، پوسیدگی پارچه، آسیب به نخ های دوخت و کاهش ارزش هنری محصول جلوگیری کند.

نکته مهم دیگر این است که بسیاری از محصولات دست دوز اصیل، غیرقابل تکرار هستند. برخلاف کالاهای ماشینی که می توان نمونه مشابه آن را دوباره تهیه کرد، هر تکه دست دوز به دلیل طرح، رنگ بندی و نحوه بافت منحصربه فرد، یک اثر هنری یگانه محسوب می شود.

مهم ترین عواملی که باعث کاهش عمر محصولات دست دوز می شوند

مهم ترین این عوامل عبارت اند از:

• شستشوی غیر اصولی
• استفاده از شوینده های قوی
• قرار گرفتن در نور مستقیم خورشید
• رطوبت زیاد
• اتوکشی با حرارت بالا
• تا کردن نامناسب
• نگهداری داخل کیسه های پلاستیکی
• تماس مداوم با گرد و غبار

شستشو محصولات دست دوز

شستشو محصولات دست دوز حساس ترین بخش نگهداری این آثار است و باید با دقت فراوان انجام شود. بسیاری از آسیب های جدی به محصولات دست دوز، در نتیجه شستشوی نادرست اتفاق می افتد، نه استفاده روزمره.

نخستین اصل در شستشو محصولات دست دوز، خودداری از استفاده ماشین لباسشویی است. حرکت چرخشی و فشار مکانیکی ماشین لباسشویی می تواند نخ های ظریف را پاره کرده یا طرح دوخت را جابه جا کند. به جای آن، شستشو دستی و با آب سرد توصیه می شود.

اگر محصول نیاز به شستشو دارد، بهتر است مراحل زیر را رعایت کنید:

• از آب سرد یا آب ولرم استفاده کنید.
• شوینده ملایم و بدون مواد سفید کننده انتخاب کنید.
• محصول را به آرامی داخل آب حرکت دهید و از چنگ زدن خودداری کنید.
• زمان شستشو کوتاه باشد.
• پس از شستشو، چند مرتبه با آب تمیز آبکشی کنید.
• هرگز محصول را نپیچانید یا فشار ندهید.

این روش باعث می شود بافت پارچه و نخ های دست دوز کمترین آسیب را ببینند و کیفیت اولیه محصول حفظ شود.

برای لکه های سرسخت، توصیه می شود پیش از اقدام به شستشوی کامل، از یک متخصص شستشوی صنایع دستی مشورت بگیرید. برخی لکه ها مانند چربی یا جوهر، نیاز به روش های تخصصی دارند که در صورت انجام نادرست، می توانند آسیب جبران ناپذیری به محصول وارد کنند.

در نهایت، فاصله زمانی بین شستشوها نیز اهمیت دارد. محصولات دست دوز نباید بیش از حد لازم شسته شوند، زیرا هر بار شستشو، هرچند با دقت انجام شود، مقداری از استحکام الیاف را کاهش می دهد.

اشتباهات رایج هنگام شستشوی محصولات دست دوز

بسیاری از افراد بدون قصد آسیب رساندن، اشتباهاتی مرتکب می شوند که به مرور عمر محصولات دست دوز را کاهش می دهد. برخی از رایج ترین این اشتباهات عبارتند از:

• شستشو با آب داغ
• استفاده از پودر لباسشویی قوی
• استفاده از سفید کننده
• خشک کردن زیر نور مستقیم خورشید
• اتوکشی با حرارت زیاد
• استفاده از ماشین لباسشویی
• چنگ زدن یا چلاندن پارچه
• نگهداری طولانی مدت در کیسه های پلاستیکی بدون تهویه
• آویزان کردن محصولات سنگین
• شستشوی مکرر بدون نیاز

رعایت نکردن هر یک از این موارد می تواند عمر محصول را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

خشک کردن صحیح پس از شستشو

پس از شستن، مرحله خشک کردن اهمیت بسیار زیادی دارد. بسیاری از آسیب هایی که به محصولات دست دوز وارد می شود، نه هنگام شستشو بلکه در زمان خشک کردن اتفاق می افتد.

بهترین روش این است که ابتدا آب اضافی محصول را با یک حوله تمیز جذب کنید. سپس آن را روی یک سطح صاف و تمیز پهن کنید تا به صورت طبیعی خشک شود. آویزان کردن محصول سنگین یا قرار دادن آن زیر نور مستقیم خورشید می تواند باعث تغییر شکل پارچه، رنگ پریدگی و حتی جمع شدن الیاف شود.

اگر قصد اتوکشی دارید، بهتر است اتو را روی حرارت پایین تنظیم کنید و یک پارچه نخی تمیز روی محصول قرار دهید تا حرارت مستقیم به دوخت ها منتقل نشود.

نگهداری از محصولات دست دوز

پس از شستشوی صحیح، نحوه نگهداری نقش اصلی را در ماندگاری محصولات دست دوز ایفا می کند. حتی اگر محصول هرگز شسته نشود، اما در شرایط نامناسب نگهداری شود، به مرور زمان کیفیت خود را از دست خواهد داد. عواملی مانند رطوبت، نور، گرد و غبار، حشرات و حتی نحوه تا کردن محصول، همگی بر دوام صنایع دستی تاثیر مستقیم دارند.

محیط نگهداری باید خشک، خنک و دارای جریان هوای مناسب باشد. قرار گرفتن مداوم در محیط های مرطوب، احتمال ایجاد کپک و پوسیدگی الیاف را افزایش می دهد. از سوی دیگر، نور مستقیم خورشید نیز باعث کم رنگ شدن نخ ها و کاهش شفافیت رنگ های طبیعی می شود.

روش صحیح تا کردن محصولات دست دوز

اگر از سایر محصولات دست دوز به صورت روزانه استفاده نمی کنید، نحوه تا کردن آنها اهمیت زیادی دارد. تا شدن مداوم از یک قسمت مشخص، به مرور زمان باعث ایجاد شکستگی روی پارچه و حتی ضعیف شدن نخ های دوخت می شود.بهتر است آن را داخل یک کاور پارچه ای نخی قرار دهید. کاورهای پارچه ای امکان گردش هوا را فراهم می کنند و از تجمع رطوبت جلوگیری می کنند، در حالی که کیسه های پلاستیکی می توانند به مرور زمان باعث ایجاد بوی نامطبوع و آسیب به الیاف شوند.

بهتر است هر چند ماه یک بار محل تا شدن محصول را تغییر دهید تا فشار همیشه روی یک قسمت وارد نشود. برای محصولات ارزشمند، استفاده از کاغذ بدون اسید یا پارچه نخی بین لایه های تا شده نیز توصیه می شود. این کار از ایجاد خط تاهای عمیق جلوگیری کرده و به حفظ فرم اصلی محصول کمک می کند.

توصیه های حرفه ای برای افزایش عمر محصولات دست دوز

اگر بخواهم مهم ترین نکات را به صورت خلاصه بیان کنم، رعایت موارد زیر بیشترین تاثیر را در ماندگاری محصولات دست دوز خواهد داشت:

• از شستشوی غیر ضروری خودداری کنید.
• همیشه از شوینده های ملایم استفاده کنید.
• محصولات را با آب سرد یا ولرم بشویید.
• از ماشین لباسشویی و خشک کن استفاده نکنید.
• محصول را زیر نور مستقیم خورشید خشک نکنید.
• برای اتوکشی از حرارت کم و یک پارچه محافظ استفاده کنید.
• محصولات را در محیط خشک و خنک نگهداری کنید.
• از کاور پارچه ای به جای کیسه پلاستیکی استفاده کنید.
• هر چند وقت یک بار محل تا شدن محصول را تغییر دهید.
• برای جلوگیری از بیدزدگی، محیط نگهداری را تمیز و دارای تهویه مناسب نگه دارید.

محصولات دست دوز، از جمله انواع پته، سوزن دوزی و بافتنی های سنتی، حاصل ساعت ها کار دقیق هنرمندان صنایع دستی هستند و به همین دلیل ارزشی فراتر از یک کالای معمولی دارند. اگر به تازگی یکی از این آثار هنری را از مجموعه صنایع دستی jahannama pateh تهیه کرده اید یا قصد خرید دارید، دانستن روش صحیح نگهداری می تواند عمر این محصولات را چندین برابر کند.