مهم ترین ابزار مورد نیاز ارتودنسی | معرفی و راهنمای خرید
ارتودنسی ترکیبی از دقت و ظرافت است، که در آن با بهره گیری از علم مهندسی و هنر پزشکی، لبخندی زیبا و عملکردی صحیح برای فک و دندان ها خلق می شود . برای رسیدن به این هدف در درمان ارتودنسی به مجموعه ای از ابزارهای دقیق و تخصصی نیاز است، که هر کدام وظیفه خاصی در جابجایی دندان ها به عهده دارند. در ادامه مهم ترین ابزارها و تجهیزاتی که در مراحل مختلف درمان ارتودنسی به کار برده می شوند، معرفی شده اند.
ابزارهای اصلی و پرکاربرد ارتودنسی
ابزارهای اصلی ارتودنسی مجموعه ای از وسایل دندانپزشکی هستند که شامل چند ابزار است، که این وسایل پرکاربرد شامل موارد زیر می شوند:
- آچار هگز( آچار مینی اسکرو): این ابزار برای نصب و باز کردن مینی اسکروها یا همان پیچ های کوچک داخل فک مورد استفاده قرار می گیرد. دارای یک سری شش ضلعی می باشد، که به سر پیچ قفل شده تا پزشک بتواند با دقت بالا، پیچ را در استخوان جایگذاری کند.
- بند پوشر: این وسیله برای جاگذاری و محکم کردن بندهای فلزی دور دندان های آسیاب کاربرد دارد. عملکرد آن بدین شکل است که دارای یک سر مستطیلی و دندانه دار است که از لیز خوردن جلوگیری می کند. پزشک با استفاده از بند پوشر و فشار دست خود، بند را کاملا روی دندان محکم کرده تا هیچ فضای خالی باقی نماند.
- لیگاچر دایرکتور: به منظور هدایت سیم های نازک یا لیگاچر و کش های ارتودنسی به کار برده می شود. نوک دوشاخه یا شیاردار کمک می کند تا کش ها دور براکت قرار گرفته و انتهای تیز سیم های لیگاچر به سمت داخل خم شود و لب و دهان بیمار را زخم نکند.
- آیلت زنجیردار: کاربرد این ابزار برای هدایت دندان های نهفته به جایگاه اصلی می باشد. نقش آن بدین صورت است که دکمه فلزی روی دندان پنهان چسبانده شده و زنجیر آن به سیم اصلی وصل می گردد. تا از طریق اعمال فشار تدریجی، دندان را از لثه به جای درست هدایت کند.
سیم ها و تجهیزات فعال سازی ارتودنسی
درمان ارتودنسی را می توان ترکیبی از اعمال نیروهای دقیق برای حرکت دادن دندان ها دانست. سیم ها و تجهیزات فعال سازی ارتودنسی که در این فرآیند به کار برده می شوند، به شرح زیر می باشند:
- آرچ وایر ارتودنسی: سیمی می باشد که از درون براکت ها حرکت کرده و مانند یک ریل عمل می کند. این سیم، شکل نهایی قوس دندانی را تعیین می کند و تمام دندان ها را به سمت آن فرم ایده آل هدایت می کند. نقش آرچ وایر ارتودنسی به عنوان هدایت گر و الگوی اصلی حرکت دندان ها می باشد.
- سیم نیکل تیتانیوم: این سیم به دلیل خاصیت حافظه شکلی و انعطاف بالا شناخته می شود. در ابتدای درمان که دندان ها کج هستند، این سیم را خم کرده و روی دندان ها می بندند، سیم با تلاش برای بازگشت به حالت صاف اولیه خود، دندان ها را به نرمی و مداوم جابجا می کند. نقش سیم نیکل تیتانیوم، صاف کردن اولیه دندان های بسیار نامرتب است.
- کلوز اسپرینگ ارتودنسی (فنر بسته): این فنر برای ایجاد کشش طراحی شده است، و دو سر آن به براکت ها متصل می شود و از طریق نیروی انقباضی خود، دندان هایی که از هم فاصله دارند را به سمت یکدیگر می کشد تا فاصله کاملا برطرف شود.
ابزارهای دستی ارتودنسی
ابزارهای دستی در ارتودنسی، از ابزارهای مورد نیاز در انجام درمان ارتودنسی دندان بوده که با دقت بسیار بالا طراحی شده اند. این ابزارها نیروهای ظریف و کنترل شده ای را به سیم ها و براکت ها وارد می کنند. مهم ترین انواع ابزارهای دستی ارتودنسی عبارتند از:
پلایر براکت ریموور
همانطور که از نامش پیداست، از این انبر برای جدا کردن براکت ها از روی دندان در پایان دوره درمان استفاده می شود. لبه های تیز این انبر زیر پایه براکت قرار می گیرد و با یک فشار ظریف، چسب را قطع کرده و براکت را بدون آسیب به مینای دندان، جدا می کند.
پلایر دو سر گرد
از پرکاربردترین پلایرها در ارتودنسی می باشد، که در شکل دهی و خم کردن سیم نقش دارد. در واقع این ابزار برای خم کردن و شکل دهی سیم های ارتودنسی به کار برده می شود. به دلیل داشتن یک سر گرد، می توان با آن، حلقه ها و خم های دایره ای بسیار دقیق در سیم ایجاد کرد.
سایر پلایرهای تنظیم سیم و براکت
در ارتودنسی، پلایرها دارای تنوع بسیار زیادی می باشند. مهم ترین ابزارهای تنظیم سیم و براکت را می توان در موارد زیر برشمرد:
- پلایر وینگارت: این پلایر دارای نوک خمیده و دندانه دار است، و به عنوان ابزار اصلی برای قرار دادن یا خارج کردن سیم در داخل براکت ها کاربرد دارد . طراحی خاص این پلایر، موجب می شود تا پزشک تسلط زیادی در فضای محدود داخل دهان داشته باشد.
- پلایر سه شاخ: این پلایر دارای سه بازوی کوچک در نوک خود است، و برای ایجاد خم های V شکل و تنظیمات دقیق روی سیم های سخت مورد استفاده قرار می گیرد. مزیت و قدرت این پلایر، قدرت بسیار بالایی است که در تغییر شکل دادن سیم های ضخیم دارد.
- پلایر دیستال اند کاتر: این ابزار یک قیچی مخصوص می باشد، که قابلیت نگه داشتن قطعه بریده شده را دارد. و برای چیدن انتهای سیم که از آخرین براکت بیرون زده است، کاربرد دارد. از ویژگی و مزیت مهم آن نیز، نگه داشتن تکه سیم بریده شده می باشد که در دهان بیمار نیفتد.
- پلایر ماتیو: این ابزار دارای ظاهری شبیه قیچی می باشد، که یک قفل در انتهای دسته آن تعبیه شده است. این پلایر به منظور بستن کش های ظریف یا گره زدن مفتول های فلزی دور براکت ها استفاده می شود.
راهنمای خرید ابزار ارتودنسی
برای خرید ابزار ارتودنسی مخصوصا پلایرها و کاترها، باید فاکتورهای مهم زیر را مدنظر قرار داده تا از این طریق انتخابی حرفه ای و با دوام را بتوان تضمین نمود:
- کیفیت آلیاژ (جنس بدنه و لبه): بدنه باید از جنس فولاد ضد زنگ گرید پزشکی باشد، تا در مقابل استریل سازی های مکرر زنگ نزند. در کاترها حتما به دنبال لبه هایی از جنس تنگستن کارباید (TC) باشید، این لبه ها بسیار سخت بوده، و بر خلاف فولاد معمولی، بر اثر بریدن سیم های ارتودنسی سریعا کند یا لبه دار نمی شوند.
- ارگونومی و وزن ابزار: ابزار باید در دست دندانپزشک تعادل داشته باشد . طراحی ارگونومیک و وزن سبک، فشار به مچ دست را در طول درمان های طولانی کاهش داده و دقت کار را بالا می برد.
- کیفیت مفصل ابزار: مفصل ابزار باید روان و بدون لقی باشد، و در زمان بسته شدن، نوک پلایرها باید کاملا بر هم منطبق شوند. هرگونه انحراف در نوک ابزار، کنترل دندانپزشک روی سیم یا براکت را ضعیف می کند .
- قابلیت اتوکلاو (استریل سازی): ابزار باید استانداردهای لازم برای تحمل دمای بالای اتوکلاو که معمولا ۱۳۴ درجه سانتی گراد است را داشته باشد، بدون اینکه دچار تغییر رنگ یا سفت شدن مفصل شود.
- گارانتی و خدمات پس از فروش: با توجه به اینکه پلایرها دارای قیمت بالایی می باشند، این ابزار را از برندی تهیه کنید که گارانتی تعویض یا خدمات تیز کردن مجدد و رگلاژ را ارائه دهند.
نتیجه گیری
در نهایت موفقیت یک درمان ارتودنسی تنها به مهارت پزشک بستگی ندارد، بلکه وابسته به هماهنگی دقیق میان ابزارهای پیشرفته و همکاری بیمار است. هریک از این ابزارها، از براکت های ظریف گرفته تا سیم های تیتانیومی و انبرهای مهندسی شده، با هدف توزیع نیروی کنترل شده برای حرکت دادن دندان ها به جایگاه ایده آل به کار برده می شوند. شناخت دقیق این ابزارها به بیمار کمک می کند تا با درک بهتری از فرآیند درمان، مراقبت های لازم را انجام دهد و با اطمینان بیشتری مسیر رسیدن به یک لبخند زیبا را طی کند. انواع تجهیزات مورد نیاز در درمان ارتودنسی را می توان در این مرکز با کیفیت بالا و از برندهای برتر بازار تهیه نمود.
