ادعیه شناخته شده در گنجینه مفاتیح الجنان

آمارها نشان می‌دهد که بیش از ۲۸ میلیون نسخه از مفاتیح الجنان تنها در ایران به فروش رسیده است. چنین رقمی بیانگر جایگاه بی‌بدیل این مجموعه دعاها در میان شیعیان است. مفاتیح الجنان که توسط شیخ عباس قمی گردآوری شده، مجموعه‌ای جامع از دعاها، زیارات، نمازها و مناجات ائمه اطهار است. برای نمونه، در معرفی این کتاب ارزشمند، وب‌سایت «فروشگاه کتاب هادی» آن را گنجینه‌ای از ادعیه معتبر معرفی کرده است که سخنان نورانی ائمه را گردآوری کرده است. این مقدمه‌ی غنی از دعاها، تعقیبات و اعمال عبادی سبب شده هر ایرانی دست‌کم یک نسخه از مفاتیح الجنان در خانه داشته باشد.

نگاهی به محتوای مفاتیح الجنان

مفاتیح الجنان به سه بخش اصلی دعاها، زیارات و متفرقات تقسیم شده است. این کتاب شامل دعاها و اعمال مختلفی است که از معصومین نقل شده‌اند. پیش از هر دعا، توضیحاتی به زبان فارسی آمده و سپس متن عربی دعا آورده شده است. شیخ عباس قمی این مجموعه را تقدیم به حضرت فاطمه زهرا (س) کرده و آن را پس از قرآن، یکی از پربحث‌ترین منابع شیعی دانسته‌اند پس از انتشار مفاتیح، سریعاً در میان شیعیان جهان گسترش یافت؛ تا جایی که از آن به عنوان یک منبع اصلی دعاهای شیعه یاد می‌شود.

بدنه‌ی اصلی کتاب به دعاهای روزمره و مناسبت‌های مختلف اختصاص دارد، اما فصل ششم آن به «ادعیه مشهور» پرداخته است. در این بخش، تعدادی از دعاهای مهم که در فرهنگ شیعه محوری هستند، ذکر شده است. برای مثال، «دعای صباح» امام علی (ع) از جمله این دعاهای مشهور است که معمولاً بعد از نماز صبح خوانده می‌شود. متن این دعا که ستایش خداوند است در آغاز مطالب همین فصل نقل شده و به تصدیق اکثر علما، از دعاهای بسیار ارزشمند است.

دعای دیگر معروف، «دعای کمیل» است. این دعا را خود حضرت علی (ع) به کمیل بن زیاد آموختند؛ دعایی با مضامین عمیق برای طلب آمرزش و شب‌زنده‌داری در سوگ نیمه‌ی شعبان. این دعا یکی از پرفضیلت‌ترین دعاها دانسته شده و قرائت آن در شب جمعه و نیمه‌ی شعبان بسیار سفارش می‌شود.

دعای «مُجیر»، که حاوی بارها تکرار واژه «مُجیر» (پناه‌دهنده) در طلب پناه از آتش دوزخ است، نیز از دعاهای سرشناس مفاتیح است. این دعا که از رسول خدا (ص) روایت شده و جبرئیل آن را برای آن حضرت آورده، در کتاب‌های معتبر مانند بلدالامین و مصباح کفعمی وجود دارد. شیخ عباس قمی نیز دعای مجیر را در مفاتیح الجنان نقل کرده است. فضیلت این دعا آن‌چنان است که خواندن آن در ایام البیض ماه رمضان گناهان فراوان را می‌زداید و برای شفای بیماران و برآورده شدن حاجات مۆثر است.

نام دعا	معرفی مختصر
دعای صباح (علی علیه‌السلام)	دعایی از امام علی(ع) که پس از نماز صبح خوانده می‌شود؛ ستایش‌کنندهٔ رحمت الهی.
دعای کمیل	دعای پرمعنای آموزش داده شده به کمیل بن زیاد توسط امام علی(ع)؛ مشهور به دعای طلب آمرزش و مهر الهی.
دعای مجیر	دعایی هشتاد و هشت بندی برای پناه جستن از عذاب خدا که از نبی اکرم(ص) روایت شده؛ از دعاهای معروف گشایش امور است
دعای جوشن کبیر	دعایی مفصل با ۱۰۰۰ نام الهی که مخصوص شب‌های قدر است؛ در مقاتل و احادیث متعدد به خواندن آن توصیه شده.
دعای توسل	دعای زیبا برای توسل به اهل بیت(ع) که در مفاتیح آمده و در شب‌های جمعه یا هنگام نیاز خوانده می‌شود.

نسخه‌های مختلف مفاتیح الجنان

کتاب مفاتیح الجنان در طول سال‌ها به شیوه‌های گوناگون منتشر شده است. بسیاری از نسخه‌ها توسط خوشنویسان مشهور با خطوط نستعلیق و نسخ به چاپ رسیده و تفاوت عمده‌شان در زیبایی نگارش است؛ محتوای دعاها و زیارات آنها یکسان است . امروزه می‌توان مفاتیح را در قطع‌های مختلف، از جمله وزیری، رحلی، جیبی و با صحافی‌های نفیس تهیه کرد. علاوه بر نسخه کامل (معروف به «کلیات مفاتیح الجنان»)، نسخه‌های منتخب (جیبی) و معطر نیز عرضه شده‌اند که برخی افراد نسخه جیبی منتخب را برای همراه داشتن در مجالس مذهبی ترجیح می‌دهند.

نحوه تهیه و خرید

امروزه تهیه مفاتیح الجنان هم از طریق فروشگاه‌های حضوری و هم به صورت آنلاین امکان‌پذیر است. بسیاری از کتابفروشی‌های دینی در شهرها نسخه‌های مختلف این کتاب را عرضه می‌کنند؛ همچنین خرید اینترنتی منتخب مفاتیح الجنان از سایت‌های معتبر و فروشگاه‌های آنلاین کتاب فراهم شده است. برای مثال، می‌توان در فروشگاه‌های اینترنتی مشهور به راحتی نسخه‌ی جیبی «منتخب مفاتیح الجنان» را سفارش داد. علاوه بر این، علاقه‌مندان می‌توانند نسخه‌های ویژه‌ای مانند خرید مفاتیح الجنان خط درشت را نیز انتخاب کنند تا متون دعا با حروف درشت‌تر برای خواندن آسان‌تر چاپ شده باشد.

همچنین نسخه‌های ترجمه‌شده مفاتیح الجنان در بازار موجود است. برای کسانی که به متن فارسی علاقه دارند، خرید کتاب مفاتیح الجنان با ترجمه فارسی گزینه‌ی مناسبی است. معروف‌ترین ترجمهٔ فارسی آن اثر مهدی الهی قمشه‌ای است و بسیاری به‌خاطر درک بهتر دعاها و توضیحات، از این نسخه‌ها استفاده می‌کنند. در کنار نسخه‌های ساده و جیبی، نسخه‌های نفیس با جلد چرمی یا معطر نیز توسط برخی ناشران منتشر شده است؛ بنابراین خریداران می‌توانند بنا به نیاز خود گزینه‌ی خرید مفاتیح الجنان نفیس را انتخاب کنند.

همچنین توجه کنید که ناشران معتبر مانند انتشارات پیام عدالت نسخه‌های اورجینال مفاتیح را منتشر می‌کنند. این انتشارات امکان خرید حضوری در شعب خود و خرید آنلاین را فراهم کرده است. در مجموع، بهتر است برای اطمینان از کیفیت و اصالت، نسخه‌های مفاتیح الجنان را از ناشران رسمی یا فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید.